| M VITAMINI |
| FOLIK ASIT |
| Genel | Folik asit suda çözünen bir B grubu vitaminidir. Kimyasal yapisinda pteridine, PABA ve glutamik asit | |
| | ihtiva eder. Kimyasal olarak pteroylglutamik asit, pterin, para-aminobenzoik asit (PABA) ve glutamik | |
| | asit ile birlesmistir. | |
|
| | Agiz sagligi : | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde angular stomatosis( agiz kenarlarinda çatlaklar) olusabilir. | |
| | Folik asit günde 4 mcg oral olarak veya dis macunlarinda varsa gingivitis leri ( zararli bakterilere | |
| | karsi gum direncini arttirarak ve gum iltihaplarini azaltarak ) önler ve iyilestirir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde glossitis( kirmizi, acimsi iltihapli bir dil) olusabilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde agiz ülserleriolusabilir. | |
| | Agiz günde iki kere folik asitli gargara ile çalkalandiginda periodontal rahatsizlik da önemli | |
| | iyilesmeler saglanir. | |
| | Oral olarak alinan folik asit periodontal rahatsizlik da bir iyilesme saglamaz. Bu yüzden bazi | |
| | insanlar folik asit tabletlerini suda çözdükten sonra gargara yaparak alirlar. | |
| | Gözler/Görme : | |
| | Folik asit, glaucoma yi önlemede ( glaucoma ya sebep oldugu zannedilen glütamik asitin | |
| | toksiditesine karsi koyar )yardimci olur. | |
| | Hücreler : | |
| | Büyüme : | |
| | Folik asit, büyüme için gereklidir. | |
| | Hamilelik sirasinda günde alinacak 400 mcg folik asit neural tube arizalarini'>neural tube arizalarini önlemeye yardimci olur. | |
| | Genler : | |
| | Folik asit, kromozomlari korurve onlarin hasar görmesini önler. | |
| | Folik asit, p53 tumor suppressor gene korurve onlarin mutasyonlarini engeller. | |
| | Immün sistem : | |
| | Kanser : | |
| | Folik asit, bazi kanser formlarini önler. | |
| | Folik asit, gögüs kanserini önlemeye ( özellikle asiri alkol kullanan kadinlarda ) yardimci olur. | |
| | Folik asit, cervical kanser i önlemeye ( cervix de düsük folik asit seviyeleri cervical kanserle ilgili | |
| | oldugu zannedilen papilloma virüsünün çogalmasina açik olur ) yardimci olur. | |
| | Folik asit, kolon kanserini önlemeye ( 15 yil 400 mcg/gün folik asitalan kadinlarda kolon kanser | |
| | riski % 75 azalmistir ) yardimci olur. | |
| | Folik asit, yemek borusu kanserini önlemeye yardimci olur. | |
| | Folik asit, leukoplakia( agiz kanseri öncesi ) önlemeye yardimci olur. | |
| | Folik asit eksikliginde karaciger kanseri ( folik asit s-adenosylmethionine (SAM) üretiminde | |
| | kofaktör olarak fonksiyon görür ve yetersiz SAM üretimi karaciger kanserine sebep olabilir ) | |
| | olusabilir. | |
| | Folik asit, akciger kanserini önlemeye yardimci olur. | |
| | Folik asit, yumurtalik kanserini önlemeye yardimci olur. | |
| | Folik asit, pankreatik kanseriönlemeye yardimci olur. | |
| | Folik asit, mide kanseriniönler. | |
| | Folik asitin uterus kanserini önlemesi ve iyilestirme etkisi üzerine çalismalar henüz devam | |
| | etmektedir. | |
| | Folik asitin bazi kanser formlarini önlemesi mekanizmalarindan biri, p53 tumor suppressor | |
| | gene korumasi ve onlarin mutasyonlarini engellemesidir. | |
| | Folik asit, günde 10 mg ( 500 mcg B12 vitamini ile birlikte )alindiginda 20 yil boyunca günde bir | |
| | paket sigara içen tiryakilerin bronsiyal dokularindaki kanserojen degisiklikleri geri döndürür. | |
| | Virüsler : | |
| | AIDS hastalarinda genellikle folik asit yetersizligi bulunur. Tamamlayici folik asit tedavide yararli | |
| | olabilir. | |
| | Iskelet kas sistemi : | |
| | Eklem rahatsizliklari : | |
| | Günde alinacak 10-40 mg folik asit gut hastalarinda ürik asit seviyelerini düsürür ve gutu önlemede | |
| | ( ürik asit üretimini katalizleyen xanthine oxidase enzimini engeller ) yardimci olabilir. | |
| | Folik asit ( 6400 mcg- B12 nin siyanokobolamin formundan 20 mcg ile birlikte ) osteoarthritis | |
| | hastalarinda tutunma kuvvetini gelistirir. Bu hususta non-steroidal anti-iltihapsal ilaçlarla ayni | |
| | verimliliktedir. | |
| | Kalp dolasim sistemi : | |
| | Alyuvar hücreleri : | |
| | Folik asit, kirmizi kan hücrelerinin formasyonunu uyarir. | |
| | Folik asit, eksikligi neticesinde macrocytic anemi olusabilir. | |
| | Folik asit, karbon molekülünü daha büyük olan heme molekülüne tasir. | |
| | Folik asit, günde 5 mg alindiginda sickle-cell anemi hastalarinin saglik durumlarinda iyilesme saglar. | |
| | Kan damarlari ve kalp : | |
| | Folik asit, atherosclerosis i önlemede yardimci olur. ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürür ve | |
| | damarlardaki endothelial hücrelerin fonksiyonunu arttirir ) | |
| | Folik asit, embolizm i önlemede ( thromboembolism ve pulmonary embolism dahil ) ( esas olarak | |
| | yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) yardimci olur. | |
| | Folik asit, kan damarlarinda endothelium un fonksiyonunu ( homosistin seviyelerini düsürmeye | |
| | yardim ederek ) arttirir. | |
| | Folik asit, intermittent claudication u önlemede ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) | |
| | yardimci olur. | |
| | Folik asit, ischemic heart diseasei önler. | |
| | Epidemiyolojik çalismalar günde 400 mcg folik asit alan kislere göre, günlük folik asit alimlari | |
| | düsük olan insanlarin ischemic heart disease riskleri % 69 daha fazladir. | |
| | Folik asit, kalp krizlerini önlemeye ( baslica, yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) | |
| | yardimci olur. | |
| | Folik asit, felci önlemeye ( yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek ) yardim eder. | |
| | Folik asit, thrombosisi önlemeye ( deep-vein thrombosis dahil ) ( baslica, yükselmis homosistin | |
| | seviyelerini düsürerek ) yardim eder. | |
| | Metabolizma : | |
| | Enerji-Yorgunluk : | |
| | Bir çok kronik yorgunluk sendromu hastasinda folik asit yetersizligi bulunmustur. Bu folik asit | |
| | takviyesinin yararli olabilecegi anlamina gelebilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticeside yorgunluk ortaya çikabilir. | |
| | Seksüel sistem : | |
| | Adet rahatsizliklari : | |
| | Menorrhagia, folik asit stoklarinin tükenmesine sebep olabilir. Takviye folik asit alimi yararli olur. | |
| | Erkek seksüel sistem : | |
| | Folik asit erkek kisirliginin bazi hallerinde iyilesmeler yapar. Folik asit eksikligi düsük sperm sayisi | |
| | ve düsük sperm yogunluguyla baglantilidir. | |
| | Gebelik : | |
| | Folik asit laktasyonuuyarir ve arttirir. | |
| | Hamilelik döneminde folik asit ihtiyaci iki misli( günlük 800 mcg a kadar ) artar. | |
| | Folik asit eksikliginde bebekler düsük kilolu olabilir. | |
| | Folik asit miscarriage i önlemede yardimci olur. Bu amaçla folik asit tedavisine gebelikten önce | |
| | baslayip gebeligin ilk üç ayinda da devam edilmelidir. Çünkü fetal gelisimin kritik dönemi | |
| | ilk 6 hafta oldugundan daha sonra alinirsa geç kalinmis olabilir. | |
| | Folik asit, hamilelikte neural tube arizalari riskini (hamilelikte gerekli içsel nükleik asit üretimini | |
| | arttirarak ) yaklasik % 70 azaltir. | |
| | Spina bifida veya anencephaly li bebek doguran kadinlarin yarisinda folik asit eksikligi tespit | |
| | edilmistir. Folik asit tamamlayicisi alanlarda neural tube arizalari % 100 yok olmaktadir. | |
| | neural tube arizalarini'>neural tube arizalarinin % 25 i baska eksikliklerden kaynaklanabilir, örnegin inotisol eksikligi gibi. | |
| | Seksüel sistem ön kanserleri : | |
| | Folik asit eksikligi cervical dysplasia riskini arttirir. Yüksek dozda ( günde 5 mg ) folik asit alimi | |
| | cervical dysplasia yi tersine çevirir. | |
| | Sindirim sistemi : | |
| | Folik asit, sindirim sisteminin genel sagligini gelistirir. | |
| | Folik asit, istahi arttirir. | |
| | Çogu celiac hastaligi görülen kisilerde folik asit eksikligi görülüp alinacak takviye yararli olur. | |
| | Eger kabizlik folik asit eksikliginden kaynaklaniyorsa günlük alinacak 60 mg a kadar yüksekçe bir | |
| | folik asit dozu kabizligi iyilestirir. | |
| | Crohn hastaligi görülen kisilerde genellik folik asit eksikligi görülmekte olup günlük olarak alinan | |
| | 800 mcg folik asit yeniden ince barsak bütünlügünü saglamaya yardim eder. | |
| | Kronik (uzun dönemli) diyare folik asit eksikligi riski yaratir. Tamamlayici folik asit, | |
| | enfeksiyonlara sebep olabilecek diyare sürecini kisaltir. Ayrica folik asit diyare kaynakli ince barsak | |
| | hasarlarini da tamir etmede yardimci olur. | |
| | Folik asit, ince barsak parazitlerinekarsi koruma yapar. | |
| | Folik asit, ulcerative colitishastalarinda kolon kanser riskini azaltir. ulcerative colitis hastalari | |
| | hatiri sayilir derecede barsak kanseri riskine sahiptirler. | |
| | Sinir sistemi : | |
| | Folik asitin merkezi sinir sistemine olan bir çok faydali etkisi onun phenylalanine i tyrosine ve | |
| | norepinephrine e dönüstürme kabiliyetini uyarmasindan kaynaklanir. | |
| | Folik asit eksikliginde abstract reasoning zarar görebilir. | |
| | Folik asit eksikligi yasla ilgili isitme kaybina götürebilir. | |
| | Folik asit alzheimer rahatsizligini ( toplam serum homosistin seviyelerini düsürerek ) önlemeye | |
| | yardimci olur. | |
| | Folik asit, B12 vitamini ile birlikte anksiyeteyi iyilestirir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde apathy olusabilir. | |
| | Folik asit beyinde enerji üretimini kolaylastirir. | |
| | Folik asit, cerebral cortex in fonksiyonlarini arttirir. Folik asit eksikligi cerebral cortex de atropi | |
| | olusturabilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde konsantrasyonda zayiflama meydana gelebilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde confusion olusabilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde dementia olusabilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde depresyon meydana gelebilir. Eksikligin giderilmesi depresyonda | |
| | yeterli bir düzelme saglayabilir. | |
| | Folik asit eksikliginde major depresyon gözükebilir ve yüksek dozda ( 10000 mcg/gün ) folik | |
| | asit takviyesiyle eksikligin giderilmesi, etkin iyilesmeler saglayabilir. | |
| | Folik asit manic depresyon da iyilesme yapabilir. manic depresyonlu hastalarda folik asit | |
| | eksikligi bulunmustur. | |
| | Folik asit ( günde 500 mcg ) depresyon tedavisinde prozac gibi selective serotonin reuptake | |
| | inhibitörlerin etkinligini arttirir. | |
| | Folik asit down's syndrome unun tedavisinde kullanilan modern bir iyilestirici bilesiktir. Down | |
| | sendromlu bir annenin folik asit metabolizmasindaki anormallik genetik bir faktör olup dogacak | |
| | çocuklara da geçer. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde mania olusabilir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde hafiza zayiflamasi ( yükselmis homosistin seviyelerinde artma riski | |
| | nedeniyle ) olusabilir. | |
| | Bir çok nöropati hastasinda folik asit eksikligi tespit edimis olup günde alinancak olan 2,5-15 mg | |
| | folik asit, temelinde folik asit eksikligi yatan nöropati hastalarinda, belirgin bir iyilesme saglar. | |
| | Folik asit agrilari hafifletir. | |
| | Folik asit ( B12 vitamini ile birlikte ) panik atak kontrolunda yardimci olur. | |
| | Folik asit, yükselmis homosistin seviyelerini düsürerek parkinson hastaligini önlemede yardimci olur. | |
| | Günde 5 mg a kadar folik asit restless legs syndrome unu hafifletir. | |
| | Folik asit eksikligi neticesinde sizofreni olusabilir. | |
| | Folik asit eksikligi siklikla spinal cord da subacute dejenerasyona sebep olur. | |
| | | |
| Biyolojik Etkinlikleri | Absorpsiyon : | |
| | Oral yolla alinan folik asidin folinik asit formunun % 92 si absorplanir. Tamamlayici olarak alinan | |
| | folik asit, diyetsel yolla alinana nazaran daha etkindir. | |
| | Diyetsel folik asidin % 70 i ince barsagin ileum bölümünde absorplanir. | |
| | Diyetsel poliglutamatlarin % 55 i absorplanir. | |
| | Karaciger 6-8 aylik folik asit ihtiyacini metil folat olarak depolar. | |
| | | |
| Diyetsel Kaynaklari | Verilen rakamlarmcg cinsinden olup 100 gr lik porsiyondaki vitamin miktarini gösterir. | |
| | Baklagiller | |
| | Bezelye(içi) | Hint fasulyesi |
| | Bezelye(taze) | Lima fasulyesi |
| | Böbrek fasulyesi | Mercimek |
| | Deniz fasulyesi | Soya fasulyesi |
| | Çerezler | |
| | Badem | Hindistan cevizi |
| | Ceviz | Yer fistigi |
| | Findik | |
| | Deniz ürünleri | |
| | Istiridye | Ton |
| | Somon | |
| | Etler | |
| | Ciger(dana) | Kuzu |
| | Dana | |
| | Kümes hayvanlari | |
| | Piliç | |
| | Mayalar | |
| | Bira mayasi | Torula mayasi |
| | Meyvalar | Incir |
| | Ahududu | Kantalop |
| | Ananas | Karpuz |
| | Bögürtlen | Kayisi |
| | Boysenberries(bögürtlen türü) | Muz |
| | Çilek | Portakal |
| | Hurma | Seftali |
| | Sebzeler | |
| | Avokado | Kara lahana |
| | Bal kabagi | Karnabahar |
| | Bamya | Kuskonmaz |
| | Brokoli | Lahana |
| | Brüksel lalanasi | Mantar(Mushrooms) |
| | Fasulye(yesil) | Misir |
| | Hiyar | Pirasa |
| | Ispanak | Su teresi |
| | Patates | |
| | Süt ürünleri | |
| | Peynir (ev) | Süt (inek) |
| | Tahillar | |
| | Arpa | Esmer çavdar unu |
| | Bugday embriyosu | Yulaf ezmesi |
| | Bugday kepegi | |
| | Yosunlar | |
| | Chlorella | |
| | Yumurtalar | |
| | Yumurta sarisi | |
| | | |
| Iltihapsal Olmayan | | |
| Diyetsel Kaynaklari | Avokado - Barbunya - Brüksel lahanasi - Ispanak - Karnabahar - Kavun - Kivircik yaprakli lahana - | |
| | Kuru fasulye - Kuskonmaz - Pancar - Portakal - Siyah fasulye - Tavuk gögsü - Yaban havucu | |
| | | |
| Diger Bitkisel kaynaklar | | |
| | | |
| | | |
| Bulunus Sekilleri | 5-Metiltetrahidrofolat (5-Metil-FH4) | |
| | Diyetsel kaynaklarda bulunan iki folik asit formundan birisidir. Indirgenmis formu olup isiya karsi | |
| | hassas olup pismis yiyeceklerde bulunmaz.Folik asit plazmada bu formda bulunur ve her hangi | |
| | bir tasiyici proteine baglanmaz. Bu form molekül içinde de hakim formdur. | |
| | 5,10-Methenyl-FH4 | |
| | Indirgenmisbir folik asit formudur. Içsel bir trifonksiyenel enzim vasitasiyla dönüstürülür, ayni | |
| | zamanda histidin metabolizmasinda ve thymidylate in sentezindebir kofaktör olarak hizmet eder. | |
| | Yine hücresel 5-methyltetrahydrofolate in olusturulmasinda bir ön madde olarak görev görür. | |
| | Dihidrofolik asit | |
| | FH2 kimyasal yapisindadir. | |
| | Folat | |
| | Genel bir isim olup pteroyl(poly)-glutamate(s) conjugates lerin farkli formlarini kapsar. | |
| | Folat Monoglutamatlar | |
| | (Folylmonoglutamatlar) isiya karsi hassas olmayip ince barsakta absorplanirlar. | |
| | Folik asit (pteroylglutamik asit; pteroylmonoglutamik asit)en genel formu olup tabi olarak | |
| | pteridine, PABA,ve glutamik asittentesekkül etmis bir pteridine türevidir. Bir glutamik asit | |
| | ihtiva eden monoglutamat tir. Folata oksidize olur. Vücutta folat-bagli protein veya plazma | |
| | zarina tutunmus reseptor yolu ile absorplanir. | |
| | Folacin | |
| | Folik asit aktiviteli tüm maddelerin genel ismidir. Örnegin folik asitle birlikte glutamik asitli konjuge | |
| | folik asit gibi. | |
| | Folinik asit | |
| | (Ayrica Citrovorum Faktör- Leucovorin 5-formyl-tetrahydrofolic acid - 5 -formyl THF) diye de | |
| | adlanir. Folik asidin 5-formyl sentetik türevidir. Folik asidin kendisine göre oksidasyona karsi daha | |
| | stabildir. Ve genellikle folik asidin farmasotik preperatlarinda kullanilir. | |
| | Yeni arastirmalar folinik asitin tamamlayici formlar içinde en optimal türolabilecegi hakkindaki | |
| | fikirleri kuvvetlendirmistir. Dekonjügasyon safhasini bypass olarak geçer ve standart folik asit | |
| | için indirgeme kademeleri gerekir, metabolik olarak daha aktiftir ve standart folik aside göre | |
| | duruma göre daha üst seviyelerde folik asit saglama aktifligine sahiptir. | |
| | Metil folat | |
| | Folik asidin karacigerde depolanan seklidir. | |
| | Poliglutamatlar | |
| | Folik asidin ilave bir glutamik asitle birlestigi formudur. | |
| | Formyl-tetrahidrofolat poliglutamatlar (5-metil-FH4) folik asidin bulunan iki diyetsel formundan | |
| | birisidir. Folik asit formuna indirgenir ve isiya karsi hassas oldugundan pismis gidalarda yoktur. | |
| | Tetrahidrofolik asit | |
| | (THFA - Tetrahidrofolat), vücutta folik asidin diger formlarindan dönüstürülen aktif koenzim | |
| | formudur. Kimyasal formülü FH4 dür. | |
| | | |
| Ticari Ürünler | Oral tekli folik asit ürünler : | |
| | 400 - 800 - 5000 mcg tabletler | |
| | 401 - 800 mcg kapsüller | |
| | % 0,1 folik asitli sivi (damla basi 50 mcg) | |
| | % 10 folik asitli toz (1 çay kasigi 31000 mcg folik asit) | |
| | Oral formüller : | |
| | Bir çok multi vitamin formülünde bulunur. | |
| | Oral farmasotik ürünler : | |
| | Folik asidin folinik asit formu Leucovorin Calcium (Immunex or Wellcovorin) ticari adlari altinda satilir. | |
| | Topikal disçi ürünleri : | |
| | Agiz, gum lar, dis sagligi gelistirme amaçli disçi spray lerinin ana bilesenidir. | |
| | | |
| Tamamlayici dozlar | GENEL DÜSÜNCELER | |
| | Günlük gereksinimler | |
| | Günlük mutlak ihtiyaç, RDA yetiskinler için günde 400 mcg dir. | |
| | Emziren kadinlarda RDA günde 600 mcg dir. | |
| | Hamilelik sirasinda RDA günde 800 mcg dir. | |
| | TEDAVI DOZLARI | |
| | Optimum günlük gereksinimler | |
| | Yetiskinler için ihtiyaç, ODA günde 800-2000 mcg dir. | |
| | TEDAVI DOZLARI | |
| | Yükselmis homosistin seviyelerini düsürmek için günde 400-5000 mcg dir. | |
| | Depresyon tedavisinde günlük 10000mcg (10 mg) dir. | |
| | nöropati ve restless legs syndrome u tedavisinde günlük 15000 mcg (15 mg) a kadardir. | |
| | ORTALAMA GÜNLÜK DIYETSEL ALIM | |
| | Batili diyetlerde günlük 8-5000 mcg arasi olup ortalama 242 mcg dir. | |
| | FOLIK ASIT DEPOLANMASI - KAN SEVIYELERI | |
| | Ortalama insan vücudu 5000-10000 mcg(5-10 mg) folik asit depolayabilir. | |
| | Labaratuvar referans degerleri alyuvarlardaki folik asit 169-707 ng/ml (451-1602 nmol/L) dir. | |
| | 140 ng/ml den düsük degerler belirgin bir folik asit eksikligi isaretidir. | |
| | Alisilmis labaratuvar plazma folik asit seviyeleri ise 2,2-17,3 ng/ml (5-39,2 nmol/L) dir. | |
| | 3 ng/ml den düsük degerler folik asit eksikligi isareti kabul edilir. | |
| | TOKSIK DOZAJ | |
| | Folik asidin günlük 5000 mcg (5 mg) lik degerinin hiçbir yan etkisi yoktur. | |
| | GENEL EKSIKLIK | |
| | Amerikalilarin % 10 unda folik asit eksikligi vardir. Kadinlarin da % 50 side RDA tavsiyesinin altinda | |
| | folik asit tüketmektedirler. | |
| | | |
| Negatif etkileyenler | Electromagnetic Radiation : | |
| | Isik folik asidi bozar. | |
| | Farmostatik ilaçlar : | |
| | Antiepileptik ilaçlar,folik asit stoklarinin tükenmesine sebep olur. | |
| | Aspirin,folik asidi tüketir. | |
| | Cholestryamine, folik asidin absorpsiyonunu zayiflatir. | |
| | Contraceptive haplar vücudun ürettigi folik asidi tüketirler. | |
| | Farmasotik kortizon folik asidin tükenmesine sebep olur. | |
| | Dexamethasone folik asidin tükenmesine sebep olur. | |
| | Erythropoietin vücudun folik asit ihtiyacini arttirir. | |
| | Histamine H2 Receptor Antagonists folik asidin tükenmesine sebep olur. | |
| | Methotrexate vücutta diyetsel folik asidin aktif formu folinik aside dönüsmesini engeller. | |
| | Kanser tedavisinde kullanilan bu ilaç normal veya kanserli hücrelerin büyümesi için gerekli | |
| | olan folik asidi engeller. | |
| | Prednisone folik asidin tükenmesine sebep olur. | |
| | Hormonlar : | |
| | Asiri miktarda östrojen hormonu üretimi folik asidin tüketilmesine sebep olur. | |
| | Keyif vericiler : | |
| | Alkol folik asidin tükenmesine sebep olur. Alkoliklerde folik asit seviyeleri düsüktür. | |
| | Mineraller ve elementler : | |
| | Bakir, folik asit düsmanidir. | |
| | Asiri lityum tüketimi ( özellikle lityum karbonat ) folik asit eksikligine sebep olur. | |
| | Çinko, folik asidin absorpsiyonuna karsi koyar. | |
| | Sindirim Sistemi : | |
| | Hipokloridri, folik asidin absorpsiyonunu zayiflatir. | |
| | Yiyecek prosesleri : | |
| | Prosesleme islemi yiyeceklerde % 45 e kadarfolik asit kaybina sebep olur. | |
| | Gerek pisirme anindaki isi ve gerekse dondurma islemi folik asidi bozar. | |
| | Su : | |
| | Asiri su tüketimi folik asidin atilimina sebep olur. | |
| | | |
| Negatif etkileri | Günde 5000 mcg a kadar her hangi bir yan etkisi yoktur. | |
| | Epilepsi hastalari yüksek dozlarda folik asit almamalidirlar. Yüksek dozlarda folik asit bazen | |
| | epilepsi krizine sebep olabilir. Örnegin phenytoin ilaci alan sara hastalarinda. | |
| | Folik asit, çinkonun absorpsiyonuna karsi koyar. | |
| | Yüksek dozlari bazi kanser ilaçlari ile çatisabilir. | |
| | | |
| Toksinlere karsi tepkisi | Aminoasitler : | |
| | Folik asit glutamik asitin toksk etkilerine karsi koyar. | |
| | Folik asit ( günde 400-5000 mcg ) takviyesi, yükselmis homosistin ( çesitli kalp-doasim hastaliklari | |
| | ile kuvvetle iliskili ) seviyelerini yaklasik % 25 kadar düsürür. | |
| | Folik asidin metil tetrahidrofolat formu homosistini methionine dönüstürür. | |
| | Enzimler : | |
| | Folik asit, potansiyel olarak toksik olan xanthine oxidase enzimini engeller. | |
| | Farmasotik ilaçlar : | |
| | Folik asit, Methotrexate tedavisinin toksik etkilerini azaltir. | |
| | Günde 500 mcg alinan folik asit, B12 vitamini eksikligini maskelediginden takviye olarak optimal | |
| | B12 miktari emniyet olarak alinmalidir. | |
| | | |
| Kimyasallarla Etkilesimi | ETKILEDIKLERI | |
| | Aminoasitler : | |
| | Folik asit glycine den serine üretiminde temel bir maddedir. | |
| | Folik asit vücutta histidinin metilasyonunda temeldir. | |
| | Folik asit s-adenosylmethionine(SAM) in içsel üretimini kolaylastirir. | |
| | Folik asit s-adenosylmethionine(SAM) in içsel üretimini kolaylastirir. | |
| | Folik asit, phenylalanine in tyrosine e dönüsümünü kolaylastirir. Bu dönüsümü katalizleyen | |
| | phenylalanine hidroksilaz enzimi için bir kofaktördür. | |
| | Folik asit, tryptophan in diger içsel maddelere çevrilmesinde bir kofaktördür. | |
| | Folik asit, tyrosine in L-Dopaya çevrilmesinde bir kofaktördür. | |
| | Enzimler : | |
| | Folik asit, phenylalanine hydroxylase için temel bir kofaktördür. | |
| | Farmasotik ilaçlar : | |
| | Folik asit ( günde 500 mcg ) depresyon tedavisinde prozac gibi selective serotonin reuptake | |
| | inhibitörlerin etkinligini arttirir. Yan etkilerini ise azaltir. | |
| | Kinonlar : | |
| | Folik asit, içsel koenzim Q-10 üretiminde temel bir kofaktördür. | |
| | Nükleik bilesikler : | |
| | Folik asit ( folinic asit formu ) içsel nükleik asitlerin sentezinde temeldir. | |
| | Folik asit ( folinic asit formu ) DNA üretiminde esastir. DNA nin tamirinde ve uracil in DNA ile | |
| | birlestirilmesinde gereklidir. | |
| | Folik asit ( folinic asit formu ) içsel nükleik asit temellipurinelerin vepyrimidinelerin içsel | |
| | sentezinde esastir. Tek karbon temelli bu maddeler için tasiyici olarak hareket eder. | |
| | Folik asit, uracil in içsel üretiminive DNA ile birlesmesinikolaylastirir. | |
| | Nörotransmitterler : | |
| | Folik asit eksikligi beyinde serotonin seviyesinin düsmesiyle sonuçlanir. | |
| | Proteinler : | |
| | Folik asit ( günde 800 mcg folik asit ve 11000 mcg B12 vitamini ile birlikte ) vücutta optimal seviyede | |
| | hemoglobinüretimini kolaylastirir. | |
| | Vitaminler : | |
| | Folik asit biotinin fonksiyonunu arttirir. | |
| | Folik asit choline fonksiyonunu arttirir. Folik asit choline i (vücutta diger maksatlarla daha fazla bir | |
| | kullanim için) metilasyonlayarak yedekler. | |
| | Folik asit vücut choline metabolizmasi için de gereklidir. | |
| | Folik asit, B12 Vitamini ile sinerjiktir ve B12 vitamininin metilkobolamin formunun üretimi için | |
| | gereklidir. | |
| | | |
| | ETKILENDIKLERI | |
| | Alkaloidler : | |
| | Betaine ( sadece Betaine hidroklorür formu ) folik asidin absorpsiyonunu kolaylastirir. | |
| | Aminoasitler : | |
| | Glutamik asit, folik asidin temel bir bilesigidir. | |
| | Methionine,eksikliginde folik asit karacigerde hapis kalarak ise yaramaz. | |
| | Serin, folik asidin fonksiyonunu arttirir. Folik asidin tetrahidrofolat formunun s-adenosylmethionine | |
| | metabolik dönüsümü için gerekli metil tetrahidrofolat formuna çevrilmesi için temel bir kofaktördür. | |
| | Mikroorganizmalar : | |
| | Folik asit vücutda sindirim kanallarinda faydali bakterilerce üretilir. | |
| | Sindirim sulari : | |
| | Hidroklorik asit, folik asit absorpsiyonu için esasdir. | |
| | Vitaminler : | |
| | choline,vücutda folik asidin korunmasina yardim eder. | |
| | PABA,folik asit molekülünün temel bir bilesenidir. | |
| | B3 vitamini türevi olan NADPH, diyetsel folik asidin aktif formu tetrahidrofolik aside dönüsmesinde | |
| | bir kofaktör olarak vazife görür. | |
| | B6 vitaminifolik asidin fonksiyonunu arttirir. Folik asidin tetrahidrofolat formunun SAM | |
| | ( s-adenosylmethionine ) dönüsümünde gerekli metil tetrahidrofolat formuna çevrilmesi için temel | |
| | bir kofaktördür. | |
| | B12 vitaminifolik asidin fonksiyonunu arttirir. Folik asidin metil tetrahidrofolat formunun SAM | |
| | ( s-adenosylmethionine ) dönüsümünde gerekli metil tetrahidrofolat formuna çevrilmesi için temel | |
| | bir kofaktördür. | |
| | C Vitamini, diyetsel folik asidin aktif formu tetrahidrofolik aside dönüsmesinde gereklidir. | |
| | C Vitamini, folik asidin oksidasyonunu engeller. | |
| | | |
| Yetersizlik Belirtileri | Agiz kenarlarinda çatlamalar - Agrili kirmizi bir dil - Apati - Büyüme geriligi - Dil yaralari - Diyare | |
| | Hafiza - Hatirlama sorunlari - Mide ve barsaklarda ülserlesme - Mide-barsak sistemi problemleri | |
| | Nefes alma zorlugu - Paranoya - Saçlarda beyazlasma - Yetersiz ve genislemis kirmizi kan hücreleri | |
| | (megaloblastik anemi) - Yorgunluk | |
| | | |
| Yanlis Bilinenler | Yüksek miktarda C vitamini alimi folik asidin vücuttan atilmasini arttirir. Günde 2 gramdan fazla | |
| | C vitamini alan bir kisi folik asit alimini arttirmalidir. | |
| | | |
| Diger Bilgiler | Eger kadinsaniz folik asit ve B6 vitamini aldiginizdan emin olun. 400 mcg folik asit ile birlikte | |
| | 2-10 mg B6 vitamini kalp krizi riskini % 42 oraninda düsürür. Bunun yaninda 100 mcg kadar da | |
| | B12 vitamini almak da yararliligi arttiracaktir. | |
| | | |
| Kimyasal Data | Tabiatta folatlar poliglutamatlar halinde bulunup moleküllerinde 11 adete kadar glutamik asit ihtiva | |
| | ederler. | |
| | Insan bünyesinde kan plazmasinda ve extracellular sivida folik asidin monoglutamat formuna | |
| | çevrilir. | |
| | Insanda folik asidin aktif koenzim formu 4 ila 6 glutamik asit ihtiva eden poliglutamat halindedir. | |
| | Diyetsel folat çesitli uzunlukta poliglutamatlar halindedir. | |
| | Folatlar kan plazmasinda monoglutamatlar halinde dolasirlar. | |
| | Poliglutamatlar ince barsakta monoglutamata hidrolize olarak absorplanirlar. Folik asit | |
| | tamamalayicilarinda bu isleme gerek kalmaz. | |
| | Pteroylglutamik asit esas olarak folik asit diye bilinir. Tabi olarak bir pteridine türevidir. | |
| | Glutamik Asit - PABA (Para Aminobenzoik Asit) ve Pteridine den olusur. | |
| | Molekül formülü : C19H19N7O6 (Pteroylmonoglutamik asit) | |
| | Molekül agirligi : 441,4 | |